Marmar hil barlagy, çydamlar we reklamasiýa

Marmar hil barlagy gowşurylan önümi ylalaşylan spesifikasiýa bilen deňeşdirýär: daş görnüşi, derejesi, galyňlygy, üst işlemesi, ölçegleri we gaplanyşy. Reňkiň we damar nagyşynyň tebigy üýtgemegi önümiň bir bölegidir, kemçilik däl; çatryklar, tassyklanmadyk abatlaýyşlar we ylalaşylan çydamdan daşgary galyňlyk bolsa kemçilikdir. Barlagyň maksady hem bu iki ýagdaýyň tapawudyny gurnama başlamazdan öň anyklamakdyr.

Marmar hil barlagy nämäni barlaýar?

Gurluşyk meýdançasynda köplenç ýüze çykýan bäş ugur:

Önümiň şahsyýeti. Sandykdaky daş sargyt edilen we tassyklanan daşmy: söwda ady, görkezilen bolsa gelip çykyşy, reňk topary we tassyklanan nusganyň belgisi.

Mukdar we ölçeg. Bölekleriň gaplama sanawy bilen, ölçegleriň bolsa sargyt bilen gabat gelmegi: uzynlyk, ini, galyňlyk we plitalaryň hem panelleriň gönüburçlugy.

Üst we gurluş. Üstüň sargyt edilen görnüşe laýyklygy, çatryk, açyk ýaryk, gyradaky çip ýa-da ylalaşylmadyk smola abatlaýşynyň bardygy, şeýle hem diwara berkidiljek plitanyň arka ýüzüniň sagdynlygy.

Işçilik. Tekizligi, sargyt edilen bolsa kalibrlenişi, kesilen gyralaryň gönüligi we basgançak burunlarynyň hem gyralarynyň profil yzygiderliligi.

Gaplama we resminamalar. Sandyk ýagdaýy, bellikler, önümi sargyt we synag hasabatlary bilen baglaýan toplum ýa-da partiýa belgileri, şeýle-de ýük bilen gelmeli resminamalar.

Bu barlaglaryň hiç biri hökmany ýagdaýda laboratoriýa talap etmeýär. Ýazmaça spesifikasiýa, tassyklanan nusga we düşürilen önümi şol maglumatlar bilen deňeşdirjek adam gerek. Şonuň üçin önüm öndürilmezden öň spesifikasiýa ýazmaça bolmalydyr; bu ýörelge alyjynyň gollanmasynda hem görkezilýär.

Barlag sanawy

Barlanylýan zat	Näme gözden geçirilýär	Kabul edilýärmi?	Subutnama
Daşyň şahsyýeti	Söwda ady, reňk topary, görkezilen bolsa gelip çykyşy, tassyklanan nusga bilen deňeşdirme	Ylalaşylan spesifikasiýa ýa-da aýratyn bahalandyryljak gyşarma	Bölegiň nusga bilen gapdal-gabadyndaky suraty
Reňk we damar hereketi	Sandykdaky tapawudyň nusgadan näçe daşlaşýandygy	Tebigy we ylalaşylan çäkde	Sandykdaky birnäçe bölegiň suraty
Galyňlyk	Bir nokatda däl, kesgitlenen nokatlarda ölçelýär	Diňe ylalaşylan çydam içinde	Bölek belgisi bilen ştangensirkul ölçegleri
Uzynlyk, ini, gönüburçluk	Kesilen gyralar we burçlar	Ylalaşylan çydam içinde	Her bölek üçin ruletka ýa-da göniburç ölçegi
Üst işlemesi	Sargyt edilen ýaly matalaşdyrylan, ýalpyldadylan, çotgalanan ýa-da köne görnüşli bolmagy	Ylalaşylan spesifikasiýa	Pes burçdan gün şöhlesindäki üst suraty
Çatryklar we ýaryklar	Üstde we gyralarda	Açyk kabul edilmese kemçilik	Ölçeg çyzgysy görünýän ýakyn surat
Smola we abatlaýyş	Deşiklerdäki, damarlardaky we ýaryklardaky doldurgyçlar; gyradaky abatlaýyş	Diňe ylalaşylan we görkezilen ýagdaýda	Pes burçly surat we her doldurgyjyň ýeri
Arka tor	Yzky ýüze süýümli toruň ýelmenendigi	Diňe spesifikasiýada görkezilse kabul	Plitanyň arka ýüzüniň suraty
Tekizlik we basgançak tapawudy	Plitalary we uly kafelleri ýazyp ýa-da gyrasyndan seredip barlamak	Ylalaşylan çydam içinde	Göni çyzgy netijesi we gyranyň suraty
Gyradaky çipler	Burçlar, ýiti gyralar we basgançak burunlary	Ylalaşylan çydamdan daşgary kemçilik	Ölçegli ýakyn surat
Gaplama	Sandyk, daňy, diregler we çyg zeperleri	Ulag zeperi bolmaly däl	Her sandygy düşürmezden öň we gelen badyna surata almak
Bellikler we resminamalar	Partiýa ýa-da toplum belgileri, gaplama sanawy, hasabatlar	Belgiler sargyt we hasabat bilen gabat gelmeli	Belligiň suraty we resminamalaryň nusgasy

Tablisadaky «subutnama» sütüni aýratyn möhümdir. Reklamasiýanyň kabul edilmegi ýa-da ret edilmegi zeper ýüze çykan pursatda näme ýazgy edilendigine bagly bolýar. Açylan, süýşürilen we üýşürilen sandygyň soňky suraty düşürilmezden öň alnan suratdan başga ýagdaýy görkezýär.

Tebigy üýtgeme bilen kemçiligiň tapawudy näme?

Tebigy daş zawodda öndürilen birmeňzeş örtük däldir. Şonuň üçin alyjynyň ilkinji görýän zatlarynyň köpüsi kemçilik däl-de, tebigy tapawutdyr.

Gözegçilik	Adatça nähili kabul edilýär	Sebäbi
Bir atdaky plitalaryň arasynda reňkiň üýtgemegi	Tebigy üýtgeme	Bir karýeriň dürli bölekleri we gatlaklary birmeňzeş bolmaýar
Bölekden bölege damar nagyşynyň tapawudy	Tebigy üýtgeme	Damar gaýtalanýan çap däl, daşyň emele geliş taryhydyr
Bir plitanyň içindäki reňk zolaklary	Tebigy üýtgeme	Plita kesilen geologik gatlagyň bir bölegidir
Öndüriji tarapyndan ýapylan we öňünden aýan edilen inçe ýaryk	Aýan edilip ylalaşylan bolsa tebigy	Damarly daşda ýaryklar adaty bolup, köplenç durnuklaşdyrylýar
Açylýan, gyra ýetýän ýa-da hereket edýän çatryk	Kemçilik	Bu diňe görünüş däl, gurluş meselesidir
Çatrygy gizlemek üçin goýlan smola	Tassyklanmasa kemçilik	Bejergi satyn alnan önümiň häsiýetini üýtgedýär
Ylalaşylan çydamdan daşgary galyňlyk	Kemçilik	Ölçeg bölegiň ulanylyşyna täsir edýär
Üst işlemesiniň tassyklanan nusgadan tapawudy	Kemçilik	Bu sargyt edilen aýratynlykdyr
Döwük bölek, gyranyň çiplenmegi, toruň gatlakdan aýrylmagy	Kemçilik	Ulag ýa-da gaplama näsazlygy
Çygly, tegmilli ýa-da ezilen gaplama	Gaplama kemçiligi	Daş aman galsa-da önümi töwekgelçilige salýar

Iki sorag gürrüňi anyk saklaýar. Birinjisi: bölekler öz ýerinde goýlanda-da bu tapawut kabul edilermi? Sandykda güýçli görünýän reňk hereketi öňünden ylalaşylan yzygiderlilikde düşelende ýitip biler. Ikinjisi: bu ýagdaý öňünden aýan edildi-mi? Damarda aýan edilen smola bilen çatrygyň aşagynda gizlenen smola bir material bolsa-da, iki dürli reklamasiýa sebäbidir.

A, B, C derejeleri iş ýüzünde nähili ulanylýar?

Ähli üpjün edijiler üçin umumy kesgitleme ýok. A, B we C ýa-da birinji, ikinji, üçünji saýlaw her öndürijiniň öz bloklaryna we bazaryna görä kesgitleýän toparlarydyr. Bir howlyda birinji dereje diýilýän daş başga bir üpjün edijide ikinji derejä ýakyn bolup biler, sebäbi ölçegler standartlaşdyrylmandyr.

Mysal hökmünde milli shemalar bar: Hindistanyň IS 1135:1993 standarty mermeri tebigy kemçilikler boýunça A-dan D-e çenli dört topara bölýär, ASTM C503 bolsa ABŞ bazary üçin mermeri mineral düzümi boýunça klassifikasiýa edýär. Bularyň hiç biri türk eksport sargydyna awtomatik degişli däldir. Bir shemadaky derejäni beýleki shemadaky önüm standarty bilen garyşdyrmak jedeliň başlangyjyna öwrülip biler.

Amaly çözgüt derejäni öz sargydyňyz üçin ýazmaça kesgitlemekdir: derejäni atlandyryň, tassyklanan nusgany goşuň, reňk aralygy, damar dykyzlygy, rugsat edilýän abatlaýyşlar we ýaryklar ýaly häsiýetleriň haýsysynyň derejä degişlidigini ýazyň, şeýle hem gowşurmanyň näçe göteriminiň çäkden çykyp biljekdigini görkeziň. Ýazylmadyk dereje diňe pikirdir. Häsiýetler we olaryň synag usullary aýratyn mesele bolup, tehniki maglumatlar we synag standartlary sahypasynda düşündirilýär.

Smola, tor we abatlaýyşlar: nädip soramaly we nädip görmeli?

Smola iki kanuny maksat üçin ulanylýar: açyk öýjükleri we boşluklary dolduryp üstüň arassalanmagyny ýeňilleşdirmek, şeýle hem ýarygy durnuklaşdyrmak. Üçünji ýagdaýda, ýagny çatrygy gizlemekde, onuň ulanylyşy kabul ederliksiz görünýär. Materialyň özi maksady görkezmeýär; muny öňünden aýan etmek görkezýär.

Önümden öň ýazmaça soraň: smolanyň ulanylýarmy, görnüşi nähili, nirede garaşylýar (öýjüklerde, damarlarda, ýaryklarda ýa-da gyralarda), bölekler aýratyn görkezilermi we plitalaryň arkasyna aýna süýümli tor ýelmenilermi. Tor gowşak ýa-da damary güýçli materialda daşamak wagtynda plitany bitewi saklamak üçin adaty usuldyr. Spesifikasiýada görkezilse kabul ederliklidir, görkezilmese garaşylmadyk üýtgeşmedir.

Görmek üçin plitany pes burçly gün ýagtylygynda ýüzüne göni däl-de, onuň ugruna seredip barlaň. Smola ýagtylygy daşdan başgaça tutýan inçe örtük ýaly görünýär, damar doldurgyçlary bolsa has tekiz zolak bolýar. Arka tarapda ýelmenen tor yzygiderli süýümli gatlak görnüşinde görünýär; ýanyňyza baryp bilmeseňiz, her toplumyň arka ýüzüniň suratyny soraň.

Bularyň hiç biri öz-özünden kemçilik däldir. Öňünden ylalaşylmadyk bolsa, gurluşy gizlemek üçin ulanylsa ýa-da spesifikasiýada rugsat edilenden köp bolsa, kemçilige öwrülýär.

Ýüklemezden öň barlag görnüşleri

Alyjylaryň ulanýan üç usuly dürli çykdajy we reklamasiýadaky dürli subutnama güýjüni berýär:

Öz işgärleriňiz. Uly gaýtalanýan sargytlarda şol bir adamlar barlasa yzygiderli bolýar; netijesi olaryň taýýarlygyna we ýazmaça sanawy hakykatdan ulanmagyna baglydyr.

Garaşsyz barlag kompaniýasy. SGS, Intertek we Bureau Veritas ýaly üçünji tarap kompaniýasy siziň spesifikasiýaňyz boýunça önüm çykmazdan öň barlap, hasabat berýär. Her sapar üçin çykdajy we wagt gerek bolýar, emma satuwda paýy bolmadyk tarapyň resminamasy bolýar.

Resmi barlagsyz. Kiçi sargytlarda duş gelýär; hyzmat tölegi tygşytlanýar, emma ähli töwekgelçilik gelen ýüküň barlagyna geçirilýär.

Haýsy usul saýlansa-da, spesifikasiýa, tassyklanan nusga, gaplama sanawy we kabul ölçegleri zerurdyr. Ýazmaça kabul ölçegsiz barlag diňe görlen zady beýan edýär, «geçdi» ýa-da «geçmedi» diýen netije bermeýär. Ýüklemede surata alynmaly zatlar üçin gaplama we konteýner ýüklemesi sahypasyna hem serediň.

Gelen ýüküň barlagy we reklamasiýa möhleti

Reklamasiýa möhleti, ýagny gelen ýüküň kemçiligini habar bermeli döwür, şertnamanyň maddasydyr. Käbir kemçilik derrew görünýär, käbiri sandyk açylanda ýa-da daş düşelende ýüze çykýar. Gelişden soň näçe günüň içinde haýsy ýagdaýlaryň habar berilmelidigini we möhlet geçirilse näme boljakdygyny öňünden ýazmaça ylalaşyň.

Yzygiderlilik tizliginden möhümdir. Her sandygy açmazdan öň surata alyň, gaplamanyň ýagdaýyny ýazga geçiriň, gaplama sanawy boýunça açyp barlaň we bellenen möhletde subutnamalar bilen ýazmaça habar beriň. Eksport resminamalary we gümrük ýük bilen gelen kagyzlary düşündirýär; bu ädim bolsa şol kagyzlar barlanylandan soň önümiň ýagdaýyna degişlidir.

Zeperi resminamalaşdyrmak: suratlar, gaplama ýagdaýy, bellikler

Reklamasiýa üçin subutnama bukjasy zeper tapylan pursatda taýýarlanýar:

Düşürmezden öň her sandygyň suraty: daňy, direg, görünýän urulma zeperi we kadrlardaky partiýa belgisi görünmeli.

Açylansoň, bölekler süýşürilmezden öňki suratlar: zeperiň sandygyň içinde nirede ýerleşendigi belli bolmaly.

Ölçegli ýakyn suratlar: çyzgy ýa-da şaýy ölçegi görkezýär; ölçegsiz ýakyn surat jedeli köplenç çözmeýär.

Gowşurma kagyzyna gol çekmezden öňki bellik: «iki sandygyň burçy ezilen, suratlar alyndy» ýaly ýazgy şol pursadyň subutnamasydyr.

Gaplamany saklamak: zeper gaplamaga degişli bolsa, reklamasiýa çözülýänçä sandyk we beýleki material saklanmalydyr.

Resminamalar: gaplama sanawy, gowşurma kagyzy, hasabatlar, sargyt we tassyklanan nusganyň salgylanmasy.

Zeperli kadrlaryň iň bolmanda birinde bölegiň belgisi ýa-da toplum salgylanmasy görünmeli. Şeýlelikde reklamasiýa umumy «ýük» däl-de, anyk önüme baglanýar.

Şertnamada öňünden görkezilmeli reklamasiýa netijeleri

Sargytdan öň ýazmak peýdalydyr, sebäbi her bir wariant gurluşyk meýdançasynda başga netije berýär:

Kredit nota: ret edilen materialyň bahasy hasaba geçirilýär. Çalt ylalaşylýar, emma çalşygy özüňiz tapmaly bolarsyňyz.

Çalyşmak: şol bir material dogrulanyp täzeden ugradylýar. Gurluşygy tamamlamak üçin gerekli bolsa dogry çözgüt, ýöne iň köp wagt alýan wariant.

Bahany azaltmak: tapawut gurluş däl, görnüş bilen bagly bolsa material arzanladylan bahadan kabul edilýär.

Haýsysynyň laýyklygy gurnamanyň näçe öňe gidendigine we möhlete baglydyr. Wariantlary hem-de ileri tutulýan tertibi şertnama ýazmak reklamasiýany sözleriň manysy baradaky jedelden halas edýär.

Ýygy-ýygydan berilýän soraglar

Plitalaryň arasyndaky reňk tapawudy kemçilikmi?

Adatça däl. Bir söwda adyndaky plitalaryň arasynda reňk we damar hereketi tebigy tapawutdyr, sebäbi bir karýeriň dürli bloklary birmeňzeş bolmaýar. Tapawut sargyt üçin ylalaşylan çäkden geçse jedel ýüze çykýar; şonuň üçin kabul edilýän aralyk önümçilikden öň tassyklanan nusga bilen ýazylmalydyr.

Marmarda smola doldurmasy näme?

Smola açyk öýjükleri we boşluklary dolduryp üstüň arassalanmagyny ýeňilleşdirmek, damarly materialdaky ýaryklary durnuklaşdyrmak üçin goýulýar. Öňünden aýan edilip ylalaşylanda kabul edilýär; çatrygy gizlemek üçin ulanylsa ýa-da rugsat edilen mukdardan geçse mesele bolýar. Önümden öň haýsy ýerlerde doldurgyç garaşylýandygyny ýazmaça soraň.

Plitalaryň tor arkalydygyny nädip bilmeli?

Sargyt etmezden öň soraň we geleninde plitanyň arkasyny barlaň: ýelmenen aýna süýümli tor yzygiderli süýümli gatlak ýaly görünýär. Ýanyňyza baryp bilmeseňiz her toplumyň arka ýüzüniň suratyny talap ediň. Tor spesifikasiýada görkezilse adaty görnüş, görkezilmese reklamasiýa sebäbidir.

Ýüklemezden öň kim barlaýar?

Şertnama kimi belleýän bolsa şol tarap: öz işgärleriňiz, SGS, Intertek ýa-da Bureau Veritas ýaly garaşsyz kompaniýa ýa-da hiç kim. Barlagçyda ýazmaça spesifikasiýa, tassyklanan nusga we kabul ölçegleri bolmaly; bolmasa hasabat diňe gören zadyny beýan eder.

Reklamasiýa üçin näçe wagtym bar?

Şertnamada näçe gün görkezilen bolsa, şol wagt. Möhlet gözlenip tapylýan umumy san däl-de, öňünden ylalaşylmaly şertdir. Görünýän zeper bilen diňe sandyk açylanda ýa-da daş düşelende görünýän kemçiligi tapawutlandyryň we möhlet geçirilende näme boljakdygyny ýazyň.

Döwülmäni haýsy suratlar subut edýär?

Düşürmezden öň sandygyň ýagdaýyny we partiýa belgisini görkezýän giň surat, açylandan soň bölegiň sandygyň içindäki ýerleşişini görkezýän surat we döwügiň ölçegi görünýän ýakyn surat gerek. Iň bolmanda bir kadra bölegiň belgisi girsin.

Bütin partiýany ret edip bilerinmi?

Diňe şertnama rugsat edýän we subutnamalar muny goldaýan bolsa. Daş sargyt edilen daş däl bolsa, gyşarma ähli gowşurmada gaýtalansa ýa-da ylalaşylan çydam yzygiderli bozulsa, bütin partiýa meselesi bolup biler. Mesele belli bölekler bilen çäklenýän bolsa, adatça şol bölekler boýunça çözgüt gözlenýär; şonuň üçin barlag bölek-bölek ýazga geçirilmelidir.

Çeşmeler we standartlar

CEN-CENELEC — bu sahypada agzalan Ýewropa önüm standartlaryny (pollarda EN 12058, örtüklerde EN 1469) çap edýän gurama; şertnama goşmazdan öň neşirini barlaň.
ASTM International — ABŞ bazary üçin mermeri mineral düzümi boýunça klassifikasiýa edýän ASTM C503-i çap edýän gurama.
BIS — Bureau of Indian Standards — tebigy kemçilikler boýunça milli dereje shemasynyň mysaly hökmünde agzalan IS 1135:1993-i çap edýän gurama.

Bu sahypada hiç bir anyk çydam ölçegi, kabul göterimi, reklamasiýa möhleti, kepillik, barlag hyzmaty ýa-da ätiýaçlandyryş netijesi wada berilmeýär; şeýle şertleriň hemmesi anyk sargyt üçin şertnamada görkezilmelidir.

Degişli sahypalar

Marmar barada umumy maglumat · Marmar alyjynyň gollanmasy · Tehniki maglumatlar we synag standartlary · Bloklar, plitalar we kafeller · Gaplama we konteýner ýüklemesi · Eksport resminamalary we gümrük · Teklip soraň